Algemene info
Wat is TALIS en Starting Strong?
TALIS staat voor Teaching And Learning International Survey en is een initiatief van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). TALIS is het enige internationaal vergelijkend onderzoek dat leraren en directeurs in de kijker plaatst. Om de 5 jaar belicht TALIS de werkomstandigheden en -omgeving van leraren en schoolleiders. Na 2008, 2013 en 2018 nam Vlaanderen in 2024 voor de vierde keer deel aan het TALIS onderzoek.
In TALIS 2024 deed Vlaanderen mee voor zowel het lager onderwijs als het lager secundair en hoger secundair onderwijs (core survey). De resultaten van deze onderwijsniveaus zijn gerapporteerd in een Vlaams rapport. Vlaanderen besloot om in de huidige cyclus ook deel te nemen aan de Starting Strong–module. Dit onderdeel richt zich op scholen, directies en leraren in de kinderopvang en kleuterscholen. Het afzonderlijke Vlaamse rapport van deze module beperkt zich tot de bespreking van het kleuteronderwijs.
Kwaliteitsvol onderwijs staat of valt met de kwaliteit van leraren en schoolleiders. Over hun percepties omtrent de werk- en leeromgeving is echter nog relatief weinig geweten. TALIS wil deze lacune opvullen. De internationale vergelijking van verschillende onderwijssystemen geeft beleidsmakers waardevolle informatie om in kwaliteitsvol(ler) onderwijs te voorzien. TALIS is zowel voor leraren als voor schoolleiders de gelegenheid bij uitstek om invloed uit te oefenen op het onderwijsbeleid.
Welke thema's komen aan bod in TALIS en Starting Strong?
In de TALIS-bevraging komen verschillende thema’s met betrekking tot het beroep van leraren en schoolleiders aan bod:
- Profiel van leraren en schoolleiders: wie de Vlaamse leraren en schoolleiders zijn, wat hen motiveert en wat de kenmerken zijn van het leerlingenpubliek waarmee ze werken.
- Arbeidsomstandigheden en tijdsbesteding: de contractuele status, het werktijdregime, de tijdsbesteding binnen en buiten de klas.
- De lespraktijk in de klas: de didactische en pedagogische aanpak van leraren, hoe zij hun lessen vormgeven en de samenwerking met collega’s.
- Het schoolklimaat en diversiteit: de kwaliteit van de interacties op school, omgang met een divers leerlingenpubliek en de perceptie van discipline en veiligheid.
- Professionele ontwikkeling: toegang tot professionalisering, de specifieke opleidingsnoden en drempels om te professionaliseren.
- Digitale tools en AI: gebruik van digitale technologie en AI in het onderwijs, de competenties van leraren en de mate van innovatie binnen de school.
- Jobtevredenheid en welzijn: professionele tevredenheid en het mentale welzijn, inclusief de werkdruk, stressniveau en de intentie om het beroep te verlaten.
In de TALIS Starting Strong-module worden volgende thema’s besproken:
- Profiel van leraren en schoolleiders: wie de Vlaamse leraren en schoolleiders zijn, wat hen motiveert en wat de kenmerken zijn van het leerlingenpubliek waarmee ze werken.
- Kenmerken van kleuterscholen: de omgeving en fysieke kenmerken van de school en het aantal medewerkers per functie.
- Arbeidsomstandigheden en tijdsbesteding: de contractuele status, het werktijdregime, de tijdsbesteding binnen en buiten de klas.
- De lespraktijk in de klas: de didactische en pedagogische aanpak van leraren en hun overtuigingen hieromtrent.
- Leiderschap in de praktijk: De concrete invulling van leiderschap door de schoolleider, de betrokkenheid van het team bij besluitvorming en de participatie van ouders.
- Professionele ontwikkeling: toegang tot professionalisering, de specifieke opleidingsnoden en drempels om te professionaliseren.
- Jobtevredenheid en welzijn: professionele tevredenheid en het mentale welzijn, inclusief de werkdruk, stressniveau en de intentie om het beroep te verlaten.
Het belang van het onderzoek
Voor elk land – en ook voor Vlaanderen – werden per onderwijsniveau 200 scholen en een gelijkaardig aantal vervangingsscholen via een toevalsteekproef geselecteerd door het internationale consortium. Het TALIS-onderzoek is relevant voor de leerkrachten, school, overheid en het internationaal-wetenschappelijke aspect:
- TALIS geeft leraren en schoolleiders de mogelijkheid zich uit te spreken over hun vak en hun school.
- Aan TALIS 2024 doen in Vlaanderen maar liefst 158 kleuterscholen, 158 scholen lager onderwijs, 139 scholen in het lager secundair en 137 scholen in het hoger secundair onderwijs mee. Doordat elke deelnemende school een uniek schoolfeedbackrapport ontvangt, kunnen de scholen zien waar ze binnen Vlaanderen situeren.
- Naast het verbeteren van de eigen inzichten als school is het ook een belangrijke bron van informatie voor de overheid om hun beleid op te baseren.
- Door deelname dragen de participanten internationaal bij aan wetenschappelijk onderzoek. Nog altijd zijn er veel thema’s in het onderwijs die vragen om grondig onderzoek.
TALIS Vlaanderen
De dataverzameling van de vierde cyclus van TALIS (2024) in Vlaanderen gebeurde door Departement Onderwijs en Vorming. De analyse en rapportage hiervan werd uitgevoerd door de onderzoeksgroepen Data Analytics Lab, BRISPO, BILD en BRIO aan de Vrije Universiteit Brussel. De bevraging werd afgenomen bij leraren en hun directeur uit een selectie kleuterscholen (ISCED02), lagere scholen (ISCED1), eerste graad secundair onderwijs (ISCED2) en tweede graad en het eerste en tweede leerjaar van de derde graad (ISCED3). De vragenlijst werd online ingevuld tussen april en juni 2024.
TALIS internationaal
Het TALIS onderzoek werd in 58 landen en regio’s afgenomen. In de tabel hieronder kan u alle deelnemende landen aan TALIS 2024 zien, landen met een asterisk (*) namen enkel deel aan de Starting Strong-module.
Meer informatie over het internationale luik van TALIS kan u vinden op de website van de OECD.
Albanië | Ierland* | Oostenrijk |
Australië | IJsland | Polen |
Azerbeidzjan | Israël | Portugal |
Bahrein | Italië | Roemenië |
België (Franse gemeenschap) | Japan | Saudi-Arabië |
Brazilië | Kazakstan | Servië |
Bulgarije | Kosovo | Singapore |
Canada (Alberta) Canada (Quebec)* | Kroatië | Slovenië |
Chili | Letland | Slowakije |
China (Shanghai) | Litouwen | Spanje |
Colombia | Malta | Turkije |
Costa Rica | Marokko | Tsjechië |
Cyprus | Mexico | Verenigde Arabische Emiraten |
Denemarken | Montenegro | Verenigde Staten |
Duitsland* | Nederland | Vietnam |
Estland | Nieuw-Zeeland | Zuid-Afrika |
Finland | Noord-Macedonië | Zuid-Korea |
Frankrijk | Noorwegen | Zweden |
Hongarije | Oezbekistan |